10 Veelgestelde vragen over Biomassa

10 vragen & antwoorden uit de sector

1Is biomassa nodig, naast zon- en windenergie?
Bio-energie is onmisbaar in de energietransitie
Biomassa wordt in veel sectoren gebruikt. Zo is het nodig als grondstof voor de chemie, en om er vloeibare brandstoffen van te maken voor lucht- en scheepvaart en het zware wegtransport. Ook levert het warmte, voor de industrie en voor warmteneten, die nog niet op een andere manier duurzaam geproduceerd kan worden. Bovendien is biomassa nuttig om stroom te produceren als de zon niet schijnt en de wind niet waait. Voor een deel van de woningen is een houtketel of -kachel de beste verduurzamingsoptie.
2Is er voldoende biomassa voor de plannen in het Klimaatakkoord?
Daar wordt goed naar gekeken; zet het in daar waar het onmisbaar is
Studies naar beschikbaarheid van biomassa geven heel verschillende uitkomsten. Er is echter genoeg voor de plannen in het Klimaatakkoord voor 2030, aldus PBL. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt om meer duurzame biomassa beschikbaar te maken, waaronder een verdubbeling van de binnenlandse beschikbaarheid, en om te monitoren in hoeverre er schaarste gaat optreden. Er is ook discussie over de vraag voor welke toepassingen biomassa het beste kan worden ingezet. Daarbij willen we zoeken naar manieren om markten goed te laten functioneren, zodanig dat alleen duurzaam beschikbare biomassa wordt gebruikt, deze terechtkomt waar dit het beste past in een circulaire economie, en daarbij efficiënt wordt ingezet.
3Bossen worden gekapt voor bio-energie, dat is toch niet CO2-neutraal?
Het gaat om reststromen en die bieden snel klimaatwinst
Zaagsel, afvalhout en reststromen uit bos- en landschapsbeheer zijn de typische soorten biomassa die voor energie worden gebruikt. Bij het verbranden daarvan komt CO2 vrij, maar binnen enkele jaren is er al klimaatwinst. Dat geldt dus ook voor de biomassa die uit het bos komt; in 2018 was dat 37 procent van de biomassa voor energie. Het gaat om tophout, takken en snoeihout, dat beschikbaar komt wanneer er bomen geoogst worden voor zaaghout, voor de bouw en voor meubels. Als de overblijvende takken in het bos blijven liggen, roten ze binnen enkele jaren weg en komt CO2 en methaan vrij. Het is dan slimmer om een deel ervan nuttig in te zetten als biomassa, ook al komt die CO2 dan iets eerder vrij. Er worden geen bossen gekapt om ze in Nederlandse energiecentrales te verstoken. Goede kwaliteit rondhout wordt niet gebruikt voor energie: het levert financieel veel meer op om dit als zaaghout te verkopen. Overigens wordt er bij duurzaam bosbeheer altijd op gelet dat er voldoende resthout achterblijf in het bos, en dat er meer hout in het bos bijgroeit dan er geoogst wordt. Vanaf 2019 worden er meer houtpellets geïmporteerd, vooral voor het vervangen van kolen in energiecentrales. Ook dit gaat om reststromen uit de bosbouw en bijvoorbeeld zaagsel, en wordt duurzaam bosbeheer via certificering geborgd.
4Schaadt Nederland arme landen als we hun biomassa importeren?
Er zijn regio’s met meer duurzame biomassa dan de (toekomstige) vraag
Er zijn diverse regio’s in de wereld met een potentieel aan duurzame biomassa (reststromen van landen bosbouw) dat groter is dan de binnenlandse vraag, nu en in de toekomst. Dit biedt exportkansen voor deze landen. Strikt gehandhaafde duurzaamheidscriteria en eerlijke handelsvoorwaarden zijn daarbij van belang.
5Is biomassa niet te waardevol om er energie van te maken?
Gebruik alle soorten biomassa zo hoogwaardig mogelijk
Biomassa is veelzijdig toepasbaar: medicijnen, voedsel, veevoer, chemie, energie. De NVDE is voorstander van zo hoogwaardig mogelijk gebruik van biomassa in een circulaire economie. Inzet voor energie gebeurt nu alleen wanneer er geen andere afzetmarkten voor de reststroom bestaan: agrarische reststromen, dunnings- en snoeihout en afvalstromen. Dat gebruik past dus goed in een circulaire economie. SDE-subsidies zijn per definitie tjdelijk, voor bijvoorbeeld twaalf jaar. Wanneer die periode afloopt is er een natuurlijk moment om te zien of alternatieven, zoals geothermie en groene waterstof beter inzetbaar zijn.
6Vervuilt het stoken van biomassa de lucht?
Bio-installaties voldoen aan strenge normen; het kan nog beter
Het is belangrijk dat we de uitstoot door de verbranding van biomassa tot een minimum beperken. Moderne installaties stoten door uitgebreide rookgasreiniging heel weinig schadelijke stoffen uit; dat doen vooral open haarden en oude houtkachels. Biomassa-installaties voldoen aan strenge emissienormen. Betrokken brancheorganisaties pleiten voor het waar technisch mogelijk verder aanscherpen daarvan en geven aandacht aan goede installatie. Sommige gebouwen kunnen alleen met biomassa kosteneffectief duurzaam verwarmd worden, bijvoorbeeld in het buitengebied. Waar de luchtkwaliteit dat toelaat, moet dit mogelijk blijven.
7Hoeveel uitstoot van stkstof veroorzaakt het verbranden van biomassa?
De bijdrage van biomassa aan nationale stofemissie is zeer beperkt
Het verbranden van brandstoffen (aardgas, olie, kolen, biomassa) is één van vele bronnen van stikstof. De bijdrage van de gehele energiesector (fossiel en duurzaam) aan de totale stikstofdepositie is erg klein (0,3% van het totaal). Ook wanneer de bijdrage van biomassa aan bijvoorbeeld warmteproductie in warmteneten sterk toeneemt, leidt dat maximaal tot een toename van de stikstofemissie in de orde van grootte van honderdsten van procenten. Ook hier pleit de sector voor innovatie en waar technisch mogelijk strengere emissienormen, om de stikstofemissies verder te verlagen.
8Hoe weet je dat biomassa duurzaam is?
Bijvoorbeeld doordat het gecertificeerd is
Er zijn adequate systemen voor het borgen van de duurzaamheid van biomassa. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de biodiversiteit en de vruchtbaarheid van de bodem. Steeds meer biomassa is gecertificeerd, dat is ook verplicht voor geïmporteerde houtpellets voor grootschalige toepassingen. Dat is een goede ontwikkeling. Het Nederlandse certificeringssysteem is het strengste ter wereld. Biomassa zou duurzaam moeten zijn voor alle grondstoffen en toepassingen. Uiteraard moeten die systemen ook praktisch goed uitvoerbaar zijn. We dragen bij aan het verder ontwikkelen van adequate duurzaamheidscriteria voor alle soorten biomassa.
9Willen mensen wel naast een biomassacentrale wonen?
Participatie en inspraak zijn onderdeel van gedragscode biomassa
Lokale acceptatie is essentieel voor biomassaprojecten. Participatie en inspraak helpen daarbij. De effecten van een project moeten in kaart worden gebracht en waar nodig leiden tot aanvullende maatregelen zoals extra rookgasreiniging, esthetische maatregelen en natuurmaatregelen. De sector komt, in overleg met maatschappelijke partijen, in 2020 met een Gedragscode Biomassa over lokale participatie.
10Is biomassa niet blijvend veel te duur?
In een circulaire bio-economie is energie uit biomassa een kosteneffectief onderdeel van een duurzame energie- en materialenhuishouding
Voor veel functies die biomassa nu al kan vervullen zijn nog geen alternatieven op grote schaal beschikbaar tegen dezelfde kosten. Dat blijkt ook uit de resultaten van de SDE-subsidierondes waar biomassa concurreert met andere technieken. Biomassa levert momenteel ongeveer 60 procent van de duurzame energieproductie in Nederland. De kosten van verschillende opties voor bio-energie variëren sterk, ook omdat het zoveel verschillende toepassingen heeft. Sommige zijn al subsidieloos. Uiteraard willen we dat bio-energie op termijn steeds meer zonder subsidies kan. Door de ontwikkeling richting een circulaire bio-economie, met bioraffnage en cascadering (recycling op zo hoogwaardig mogelijk niveau), blijven de kosten voor bio-energie beperkt en kunnen de subsidies worden afgebouwd.
× Whatsapp ons